« كسب اجازه از آقاي نوروزي ! صفحه اصلی تا يادم نرفته بگويم... »

خوان هشتم مهرگان

بعد از مهرگان كه هشتمين دوره آن هم با سختي و دردسر اما بالاخره به سلامتي برگزار شد آنقدر درگير كار بودم كه نتوانستم درباره آن شب خوب چيزي بنويسم.مهرگان امسال خيلي خوب بود.بيانيه هيئت داوران خيلي خوب بود و حرف‌هاي علي‌اشرف درويشيان دل همه را به درد آورد.حالش خوب نبود، معلوم بود از ضعف جسماني رنج مي‌برد و بخصوص خيلي لاغر شده بود.مي‌خواستيم فيلم كوتاهي از يك گفت‌و‌گوي او را پخش كنيم كه اجازه ندادند! خب چاره‌اي هم نداشتيم.همان سالن فسقلي فرهنگسراي ارسباران هم با هزار زور و زحمت به مهرگان داده شده بود.با وجود اين حضور چهره‌هاي برجسته ادبيات و جمع بزرگي از آدم‌هاي شناخته‌شده و فعال در اين حوزه خستگي‌ها و نااميدي‌ها را از يادمان ‌برد.سيمين بهبهاني ، نه چندان سلامت اما سرحال‌تر از هميشه حرف زد.دولت‌آبادي در حال و هواي خودش بود.بيرون از سالن ، در هواي پاييز گفت : « كلمات هم شده‌اند مثل اتومبيل‌ها ؛ مي‌آيند و مي‌روند ! » دلم گرفت. دلم براي روشنفكران و فرهنگي‌ها و نويسندگان و شاعران اين كشور مي‌سوزد.سن مرگشان خيلي پايين است.همه يا با اميدهاشان مرده‌اند و يا بي‌اميدهاشان زنده... القصه ؛ اينها خوبي‌هاي مهرگان هشتم بود و براي من كه از زمان تولد مهرگان تا به حال با ياس‌ها و اميدهاي اين جايزه همراه بوده‌ام ، امسال يكي از سال‌هاي خوب بود.اما داوري امسال مهرگان را خيلي نمي‌پسندم راستش.در ميان داوران ادبيات ، به طور خاص فتح‌الله بي‌نياز را خيلي دوست دارم اما راستش اهداي يك جايزه به دو كتاب را نوعي محافظه‌كاري در داوري مي‌دانم. داور و يا هيئت داوران بايد شهامت تصميم‌گيري داشته باشند و در ميان آثار موجود بهترين داوري ممكن را بكنند.از طرفي درست است كه اين روزها كتاب‌هاي خوب خيلي كم چاپ مي‌شوند اما من اصلا از « مد» اين روزها كه : « بله ؛ كتاب كم بود و به همين دليل امكان داوري نداشتيم.» دل خوشي ندارم.وظيفه داوران يك جايزه اين است كه بين همان آثار موجود و ممكن داوري كنند و نه اينكه احيانا آثار را با نمونه‌هاي برتر جهاني بسنجند و انتخاب كنند. خب معلوم است اگر بخواهيم تا اين حد آرمان‌گرا و كمال‌طلب باشيم ؛ اصلا بايد بساط جوايز ادبي را جمع كنيم.بنابراين اصلا نمي‌فهمم يعني چه كه داوران ما بيايند و رمان درجه يك « آبكنار » را بگذارند كنار « باغ تلو » كه از زبان و نثري ابتر و شخصيت‌پردازي‌هايي خام رنج مي‌برد و اصلا حتي در حد متوسط هم نيست.يا مثلا جايزه مجموعه داستان را بدهند به دو مجموعه داستان كه يكي از آنها آشكارا دو سر و گردن از ديگري برتر است.كار اميرحسين خورشيد فر با آنكه در مجموع – به نظر من - نمي‌تواند درجه يك باشد اما به عنوان تجربه اول يك نويسنده فوق‌العاده است.- بخصوص من عاشق داستان عشق آقاي جنود هستم – و حالا اين كار را مي‌گذارند كنار مجموعه داستان متوسطي كه تازه آقاي نويسنده‌اش هم خودش را خيلي چهره مي‌داند و به نشانه اعتراض نمي‌آيد جايزه‌اش را بگيرد.در حالي كه اگر هم قرار بود كسي اعتراض كند – كه قرار نيست – سهم خورشيدفر بيشتر بود ! در هر حال بجز اين داوري محافظه‌كار، بخصوص در بخش محيط زيست هم مراسم مهرگان امسال خيلي خوب بود و ابراز ارادت به هوشنگ ضيايي و بقيه همتايان محيط زيستي‌اش به نظرم كار بسيار پسنديده‌اي بود.بچه‌هاي فرهنگي روزنامه اعتماد هم كه سنگ تمام گذاشتند و مثل هميشه براي كار حرفه‌اي حاضر به يراق بودند.اعتماد روز بعد از جشن تنها روزنامه‌اي بود كه عكس داشت و گزارش خبري.به هر حال وقتي در يك جامعه 70 ميليوني فقط دو سه تا جايزه مستقل بخش خصوصي داريم به نظرم مطبوعات بايد حمايت و توجه بيشتري به اين ماجرا داشته باشند؛ هرچند كه فكر نكنم هيچ وقت بتوانيم مثل فرانسه و انگلستان 6 تا 8 هزار جايزه فرهنگي ترتيب بدهيم...