« يك گفتوگو : زهرا مشير 
صفحه اصلی
نامجو ، نيويوركتايمز و اعتماد ! »
فرهنگستانمان عقبمانده است
فرهنگستان زبان و ادب فارسي از جامعه عقب است.چند سال از ورود پديده اس ام اس به جامعه ما ميگذرد و تازه حضرات فرهنگستاننشين پس از آنكه واژه اس ام اس خوب جاي خود را در زبان و فرهنگ ما باز كرده بفكر افتادهاند كه الامان چه نشستهايد كه زبان پارسي بر باد رفت...حالا بياييد پس از اين همه سال ياد بگيريد كه عادت ديرينه را ترك كنيد و بگوييد چي ؟ پيامك ! تلويزيون هم كه معمولا در اين موارد نخود آش است و بالاخره وظيفه فرهنگي هم دارد شروع ميكند به استفاده پي در پي و بيجا و باجا از واژه پيامك به خيال اينكه اينطوري اين واژه فارسي سره را ميان مردم ميتوان جا انداخت.اين همان اتفاق نامباركي است كه در مورد بسياري از واژههاي ديگر هم افتاده.به هر حال ما جامعه مصرفكنندهاي هستيم چه در حوزه تكنولوژي و چه حتي فرهنگ و آمار و تحقيقات و هنر . اما تقريبا هيچ فنآورياي نبوده كه همزمان با ورودش به جامعه ما فرهنگستان واژهاي براي بيانش پيشنهاد داده باشد.اين در حالي است كه در كشورهاي پيشرفته و داراي زبان و ادبيات غني حتي پيش از ورود تكنولوژيهاي جديد واژهها توليد ميشوند تا در ميان مردم رايج شوند و در زبان روزمره جامعه كاربرد پيدا كنند.اما اينجا همه چيزمان به هم ميآيد.اول تكنولوژي وارد ميشود بعد چند سال از كاربرد آن ميگذرد و بعد تازه « آسه آسه » فرهنگستان يادش ميافتد كه تكاني به خود بدهد.پس استادان عينكي از رخوت تاريخ ادبياتي خود بيرون ميآيند و معادلهايي صادر ميفرمايند مثل همين پيامك به جاي اسام اس – پس از تقريبا 9 سال - يا چرخبال به جاي هليكوپتر – پس از تقريبا نيمقرن - يا رايانه به جاي كامپيوتر – پس از 10 سال – يا دونيرو به جاي هيبريدي – پس از نزديك به يك دهه – يا واسپاري به جاي ليزينگ – پس از دستكم پنج سال و خلاصه هزار مورد ديگر كه به دليل همين تاخر فاز در فرهنگستان باعث بيتاثيري اين نهاد و اغتشاش در زبان شده است.
پينوشت : راستي اين معادل پيشنهادي فرهنگستان براي كلمه « هيبريدي » خيلي باحال است.آدم را ياد
« رابرت دونيرو » مياندازد.
Comments
salam va sepas.ba link dadan be matlabam,hesabi sharmandamon farmodid.bedone in ke bekham motaghabelan nooni gharz dade basham,mikham begam ke matlabe farhangestan,kheili ghashang va dorost bood.
mohsen | September 2, 2007 07:28 PM
به هر حال اين هم شيوه اي است اما شيوه اي بيجواب
shahed | September 2, 2007 08:01 PM
سلام،نوشته اي "در كشورهاي پيشرفته و داراي زبان و ادبيات غني"؛انگار كه قبول نداري ما هيچي نداشته باشيم حداقل زبان و ادبيات غني داريم واتفاقا همين فرهنگستان در سالهاي دور واضع معادلهايي بوده كه الان من و تو به راحتي به كار ميبريمش بدون اينكه متوجه باشيم چه طوري خلق شده مثل آبگرمكن يا زودپز.
مشكل سلطه سياست و حضور حضراتي در فرهنگستانه كه خودت بهتر از من اعوان و انصارشونو ميشناسي.همين آقايان با روشهاي مسخره شون واسه معادل سازي كار رو به جايي رسوندن كه حالا مردم كوچه و بازار براي خنده و مزاح اروتيك ترين كلمات و وسايل رو به همين شيوه سخيف لباسي از زبان پارسي!! مي پوشونن.
فعلا كه حكايت فرهنگستان و اون استاداي عينكيش همون داستان نمايش تلويزيوني "سوزنبانان" با بازي به يادماندني علي نصيريان و داريوش مودبيانه!
متاسفانه وبلاگ نويسها و روزنامه نگارهايي كه مثل تو دغدغه زبان فارسي رو داشته باشن خيلي كم هستن كه البته همينش هم غنيمته!ممنون از توجهت...
وحيد صادقي | September 3, 2007 08:43 AM
موافقم با تیترت . اما پیامک با همه تاخیرها برخلاف ترکیب هایی مثل چرخبال و ... به نظرم واژه نچسبی نیست . یک
پیام" کاملا فارسی و جا افتاده
در اذهان که با "کاف" تصغیر در نهایت صلح و صفا کنار هم نشسته اند و اگر دعوای ما حل شود یحتمل اینها با هم جدالی نداشته باشند
محمد حسن | September 3, 2007 11:03 AM
معادل هاي ليزينگ و هيبريدي رو تا حالا كه نشنيده بودم . . اولين بار توي وبلاگ تو ياد گرفتم .يه معلم ادبيات داشتيم دبيرستان . معروف بود و مسن . ولي با اين معادل ها هيچ موافق نبود . مي گفت تكنولوژي رو هر كي درست كرده براش اسم هم ميگذاره . ....نمي دونم ولي گاهي بين بچه هاي كلاسمد مي شد مي رفتند معادل براي كلمهها پيدا مي كردن يعني معادل هاي ساخته شده رو از بر مي كردند بعد هم كلاس مي گذاشتند كه ما فقط بلديم و بعد هم همه با هم اون مترجم يا استاد ادبياتي كه اين كلمه رو گفته دست مي انداختند . اساب سرگرمي و خنده بود .
fblogger | September 4, 2007 06:48 PM
خيلي بيانصافي بود كه كامنت پست قبلي را بستيدا :p
پيامك به نظرم خيلي ضايع است ، حداقل پيام كوتاه خيلي مناسبتر بود!
Mehdi | September 5, 2007 04:54 PM
PAYAMAK NAKHOSHAYAND AST BARAYEH INKEH (PAYAM) YA (PEYGHAM) KHODESHOUN MANI "KUTAH" RO DARAND YANI MANAND (NAMEH)NISTAND PAS KHDESHOUN RA KHASTEH KARDAND... AMA MAN DOUST DARAM(PAYAMAK) RO BE KAR BARAM TA sms!! AGHAB OFTADEGI FARHANGESTAN BE IN CHIZHA NIST..... FARHANGEST KHEYLI DIR VAJEH DOROST MIKONEH? IN DOROST AMA, MA HAM NEMIKHAHIM PARSI RA PAS BEDARIM.
Anonymous | September 6, 2007 10:42 AM
عقب مانده است نه عقب مانده بود!شما كه دستي بر ادبيات دارين و صاحب رسانه هستين بايد كاري كنين!
ماكان | September 6, 2007 11:44 AM
ahgatggbva salam ali akrajdd
ali | December 3, 2007 11:03 AM