« مهرداد قاسمفر و مانا نیستانی آزاد شدند صفحه اصلی روزنامه ایران تبرئه شد »

درباره زن بدلی و آنچه خسرو نوشته

خسرو نقیبی ، دوست خوب سینمایی نویس ما که وبلاگ خوبی هم دارد، هفته پیش مطلبی نوشته بود در پاسخ یا شاید هم در توضیح آنچه من نوشته بودم درباره فیلم زن بدلی و محتوای ضدزن آن.نوشته خسرو به دلایل بسیاری از جمله زاویه نگاه سینمایی او به موضوع به نظر من جالب و خواندنی بود اما همانطور که من سینمایی نیستم او هم به نظرم شناخت کافی از مسئله « نقد فمینیستی » ندارد و نگاه کردن ماجرا از این دیدگاه برایش کمی غریب است تا آنجا که مثل خیلی از دوستان خوب و آگاه دیگرم ، نقدهای فمینیستی را در حد « توهم توطئه » تنزل داده و اشاره کرده است به یادداشت‌های فمینیستی رایج که در آن همه‌چیز با تئوری توطئه سنجیده می‌شود. بنابراین همین جا دوست دارم برای عموخسرو توضیح بدهم که اگر بخواهیم از بسیاری از زیاده روی ها که در فمینیسم هم مثل بقیه « ایسم » شاهد آن هستیم ، بگذریم می رسیم به یک مسئله منطقی که عبارت است از حساس بودن نسبت به « کلیشه های جنسیتی » و توجه داشتن و توجه دادن نسبت به آنها.خیلی از این کلیشه ها را ما در حالی به کار می بریم که شاید حتی خودمان هم از معانی و تاثیرات آنها غافل هستیم.نمونه های مختلف آن را هم می توان به راحتی در گفتار و برخوردهای روزانه، ادبیات مکتوب و شفاهی ، سریال های تلویزیونی و البته فیلم های سینمایی ردیابی کرد.از همین منظر است که در فیلم زن بدلی هم برای من بیش از آنکه کپی بودن فیلمنامه و نسخه بدل بودنش نسبت به فیلم اصلی یعنی « مرد خانواده » مهم باشد نگاه جنسیت زده فیلمنامه نویس و کارگردان مهم است که متاسفانه در « ناخودآگاه جمعی » جهان حک شده و کم کم آنقدر طبیعی شده که حتی توجه دادن به آن هم می تواند نوعی « سادیسم و یا غرغرمداوم فمینیستی» به حساب بیاید.
من نمی دانم پیام کارگردان فیلم « مرد خانواده » برای مخاطبش چه بوده؟ فیلم را هم ندیده ام و حتما از یکی از بازی های خوب نیکلاس کیج محروم مانده ام تا به حال. اما در فیلم زن بدلی تئوری نخ نمای « رنج زنان بی شوهری است.» بدون هیچ اغراق و توهم توطئه ای حسابی توی ذوق می زند و بیننده زن را اگر کمی توجه و حساسیت داشته باشد جریحه دار می کند.
با این حرف خسرو هم که لابد بینندگان مرد فیلم مرد خانواده باید بروند از کارگردان شکایت کنند اصلا موافق نیستم. در فیلم زن بدلی هم اگر بر نقش عشق ، مهر و زندگی همراه با همدلی و دوست داشتن آدم ها تاکید می شد ، موضوع اصلا در حوزه کلیشه های جنسیتی نمی گنجید اما وجه غالب این فیلم ضرورت داشتن مردی به عنوان شوهر برای زن است و فرزندانی به عنوان مکمل خوشبختی معهود و موعود او در نهاد خانواده و نه هیچ چیز دیگر.
در هر حال از خسرو که این بحث را باز کرد متشکرم و از دوستانی که در آن شرکت کردند البته .امیدوارم در این فرصت کم حرفمم را درست گفته باشم.